mahan
Rocky Linux چیست؟ راهنمای کامل و ساده
Rocky Linux یک توزیع Enterprise Linux جامعهمحور و سازگار با اکوسیستم RHEL است که برای سرور، دیتاسنتر، Cloud و Workloadهای سازمانی استفاده می‌شود. اگر با CentOS کار کرده باشید، Rocky Linux دقیقاً همان مسیر را ادامه می‌دهد: یک سیستمعامل پایدار، قابل اعتماد و کاملاً سازگار با RHEL، اما کاملاً رایگان و متن‌باز [citation:1].
داستان Rocky Linux از یک تصمیم جنجالی شروع شد. در دسامبر ۲۰۲۰، Red Hat اعلام کرد که پشتیبانی از CentOS Linux (نسخه رایگان و بازسازی‌شده RHEL) را متوقف می‌کند و به‌جای آن CentOS Stream را ارائه می‌دهد که یک نسخه «میانی» بین فدورا و RHEL است. این تصمیم جامعه کاربران CentOS را غافلگیر کرد، چون بسیاری از سازمان‌ها به‌خاطر پایداری و پشتیبانی بلندمدت CentOS از آن استفاده می‌کردند. در پاسخ، Gregory Kurtzer، بنیان‌گذار اصلی CentOS، پروژه Rocky Linux را راه‌اندازی کرد تا خلأ به‌وجود آمده را پر کند [citation:1].
Rocky Linux مستقیماً از سورس‌کد RHEL بازسازی می‌شود و هدفش این است که ۱۰۰٪ با RHEL سازگار باشد. این یعنی هر نرم‌افزاری که روی RHEL کار می‌کند، روی Rocky Linux هم بدون تغییر کار می‌کند. همین ویژگی باعث شده Rocky Linux به یکی از محبوب‌ترین جایگزین‌های CentOS برای سرورهای سازمانی تبدیل شود [citation:1][citation:8].
نکته ساده: Rocky Linux مثل یک «برادر دوقلوی رایگان» RHEL است. هر چیزی که روی RHEL اجرا می‌شود، روی Rocky هم اجرا می‌شود، اما شما هزینه لایسنس پرداخت نمی‌کنید و جامعه‌ای پشت آن است که به‌صورت بلندمدت از آن پشتیبانی می‌کند.
نسخه‌های فعلی Rocky Linux در 2026
در اکتبر ۲۰۲۶، نسخه‌های جاری پشتیبانی‌شده شامل Rocky Linux 8.10، 9.8 و 10.2 هستند. برای نصب جدید معمولاً باید بین شاخه 9 و 10 بر اساس سازگاری نرمافزار تصمیم بگیرید [citation:2][citation:9].
| شاخه | نسخه جاری | کرنل | پشتیبانی امنیتی تا |
|---|---|---|---|
| 8 | 8.10 | 4.18 | ۲۰۲۹ |
| 9 | 9.8 | 5.14 | ۲۰۳۲ |
| 10 | 10.2 | 6.12 | ۲۰۳۵ |
شاخه ۸ قدیمی‌تر است و برای سیستم‌های قدیمی‌تر یا نرم‌افزارهایی که فقط با RHEL 8 سازگارند مناسب است. شاخه ۹ یک انتخاب متعادل برای بسیاری از پروژه‌های Production است. شاخه ۱۰ جدیدترین نسخه است و کرنل ۶.۱۲ و نرم‌افزارهای به‌روزتری مثل PHP 8.3، Python 3.12، PostgreSQL 16.8 و Nginx 1.26 را ارائه می‌دهد [citation:6].
توجه مهم: Rocky Linux 10 فقط از پردازنده‌های x86-64-v3 و بالاتر پشتیبانی می‌کند. این یعنی CPU باید حداقل از نسل Intel Haswell یا AMD Excavator باشد. اگر سرور شما قدیمی‌تر است، باید از شاخه ۹ یا ۸ استفاده کنید [citation:6][citation:14].
Rocky Linux چه فرقی با Ubuntu دارد؟
Rocky از DNF/RPM و اکوسیستم Enterprise Linux استفاده می‌کند، در حالی که Ubuntu بر APT/DEB و چرخه انتشار Canonical تکیه دارد. انتخاب به Software Stack، تیم عملیاتی و سازگاری Panel/Database وابسته است [citation:3].
| ویژگی | Rocky Linux | Ubuntu |
|---|---|---|
| پایه | RHEL | Debian |
| مدیریت بسته | DNF/RPM | APT/DEB |
| امنیت پیش‌فرض | SELinux فعال | AppArmor |
| چرخه انتشار | کند و پایدار (RHEL-aligned) | سریع‌تر (هر ۶ ماه) |
| پشتیبانی | ۱۰ سال | ۵ سال (LTS) |
| مناسب برای | سرور سازمانی، زیرساخت حیاتی | Cloud، توسعه وب، دسکتاپ |
به زبان ساده، اگر به دنبال ثبات و پایداری حداکثری برای سال‌های طولانی هستید و نرم‌افزارتان با RHEL سازگار است، Rocky Linux انتخاب بهتری است. اگر می‌خواهید سریع‌تر به آخرین نسخه نرم‌افزارها دسترسی داشته باشید و انعطاف بیشتری در توسعه دارید، Ubuntu ممکن است مناسب‌تر باشد [citation:3][citation:10].
SELinux: تفاوت کلیدی امنیتی
یکی از تفاوت‌های اساسی Rocky Linux با Ubuntu، فعال بودن SELinux به‌صورت پیش‌فرض است. SELinux یک ماژول امنیتی است که کنترل دسترسی اجباری (MAC) را پیاده‌سازی می‌کند و حتی اگر یک مهاجم به کاربر root دسترسی پیدا کند، نمی‌تواند به همه منابع سیستم دسترسی داشته باشد [citation:5].
در Ubuntu، به‌جای SELinux از AppArmor استفاده می‌شود که رویکردی ساده‌تر اما با کنترل‌های دقیق‌تر دارد. اگر امنیت سازمانی و انطباق با استانداردهایی مثل CIS یا DISA STIG برایتان مهم است، SELinux در Rocky Linux یک مزیت بزرگ محسوب می‌شود [citation:3][citation:19].
چه زمانی Rocky Linux انتخاب خوبی است؟
- نرم‌افزارهای سازگار با RHEL-family: اگر نرم‌افزاری دارید که فقط روی RHEL تست شده، Rocky Linux بدون دردسر آن را اجرا می‌کند [citation:1].
- Hosting Stack و Control Panelهای Enterprise Linux: بسیاری از کنترل‌پنل‌ها و ابزارهای میزبانی مثل cPanel و Plesk به‌طور رسمی از Rocky Linux پشتیبانی می‌کنند [citation:3].
- SELinux و سیاست‌های امنیتی سازمانی: برای سازمان‌هایی که به انطباق با استانداردهای امنیتی نیاز دارند [citation:5].
- چرخه پشتیبانی طولانی: ۱۰ سال پشتیبانی، یعنی می‌توانید سال‌ها بدون نگرانی از آپدیت‌های اجباری، سیستم را پایدار نگه دارید [citation:2].
دستورات پایه Rocky Linux
cat /etc/rocky-release sudo dnf upgrade sudo dnf install nginx sudo systemctl status firewalldدستور اول نسخه Rocky Linux را نشان می‌دهد. دستور دوم سیستم را به‌روزرسانی می‌کند. دستور سوم Nginx را نصب می‌کند و دستور چهارم وضعیت فایروال firewalld را بررسی می‌کند. firewalld در Rocky Linux به‌صورت پیش‌فرض فعال است و مدیریت پورت‌ها را ساده می‌کند [citation:3].
اشتباهات رایج
- نادیده گرفتن SELinux: بسیاری از کاربران تازه‌کار SELinux را غیرفعال می‌کنند چون کار با آن سخت است. اما این کار امنیت سیستم را به‌شدت کاهش می‌دهد. بهتر است یاد بگیرید چطور با
restoreconوsemanageمشکلات SELinux را حل کنید [citation:5]. - تلاش برای آپگرید بین شاخه‌ها: Rocky Linux از آپگرید مستقیم از شاخه ۸ به ۹ یا ۹ به ۱۰ پشتیبانی نمی‌کند. برای تغییر شاخه اصلی، باید نصب تازه انجام دهید و داده‌ها را از Backup برگردانید [citation:14].
- استفاده از CPU قدیمی با Rocky 10: Rocky Linux 10 فقط از x86-64-v3 به بالا پشتیبانی می‌کند. اگر CPU شما قدیمی‌تر است، از شاخه ۹ استفاده کنید [citation:14].
سؤالات متداول
Rocky Linux چیست؟
توزیع Enterprise Linux جامعهمحور و ۱۰۰٪ سازگار با RHEL است که بهعنوان جایگزین CentOS طراحی شده [citation:1].
آخرین Rocky Linux در 2026 چیست؟
شاخه ۱۰ در نسخه ۱۰.۲، شاخه ۹ در نسخه ۹.۸ و شاخه ۸ در نسخه ۸.۱۰ قرار دارد [citation:2][citation:9].
Rocky Linux برای VPS مناسب است؟
بله، بهویژه وقتی Stack شما با Enterprise Linux سازگار است و به پایداری بلندمدت نیاز دارید [citation:3].
Rocky Linux یا Ubuntu؟
بستگی به اکوسیستم نرمافزار، Package Manager، Control Panel و تجربه تیم دارد. برای پایداری سازمانی Rocky، برای انعطاف توسعه Ubuntu [citation:3][citation:10].
آیا Rocky Linux رایگان است؟
خود سیستمعامل جامعهمحور و رایگان است؛ هزینه Hosting یا Support تجاری جداست [citation:1].
SELinux چیست و چرا در Rocky فعال است؟
SELinux یک ماژول امنیتی است که کنترل دسترسی اجباری (MAC) را فراهم می‌کند. حتی root هم نمی‌تواند از آن عبور کند. Rocky Linux آن را به‌صورت پیش‌فرض فعال دارد [citation:5].
منابع و مستندات
Rocky Linux را روی VPS اجرا کن
اگر Stack شما با Rocky Linux سازگار است، برای اجرای دائمی سرویس‌ها می‌توانید از VPS لینوکس ایرانیکاسرور استفاده کنید.
تماس با پشتیبانی ایرانیکاسرور: 021-91302467
دیدگاه‌ها (۰)