Kamailio چیست؟ ساخت SIP Proxy برای مدیریت چند سرور Asterisk

در اکتبر ۲۰۲۶، نسخه پایدار فعلی Kamailio 6.1.5 است که در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده است. شاخه 6.1 برای Debian 12 Bookworm و Debian 13 Trixie Repository رسمی دارد و برای یک طراحی جدید انتخاب منطقی‌تری از شاخه‌های قدیمی است.

Kamailio دقیقاً چیست؟

Kamailio در هسته یک SIP Proxy/Registrar قابل‌برنامه‌ریزی است. SIP Messageها را می‌خواند، Rule اجرا می‌کند و بر اساس Request-URI، Header، IP، User، Domain، Dispatcher Group یا Database تصمیم می‌گیرد پیام به کجا برود.

این یعنی Kamailio معمولاً Audio را Mix یا Record نمی‌کند و IVR یا Queue سنگین را مثل Asterisk اجرا نمی‌کند. تمرکز آن روی Signaling است.

SIP Phone / Trunk
        |
        v
    Kamailio
   /    |    \
  v     v     v
AST1   AST2   AST3

برای همین در شبکه‌های پرترافیک، Kamailio معمولاً در Edge قرار می‌گیرد و Asteriskها را از اینترنت مستقیم مخفی می‌کند.

SIP Proxy با Registrar چه فرقی دارد؟

این تفاوت پایه معماری شما را تعیین می‌کند.

ماژول registrar خود Kamailio منطق REGISTER را اجرا می‌کند و اطلاعات Contact را در usrloc نگه می‌دارد. تابع save("location") برای ذخیره Registration و lookup("location") برای پیدا کردن Contact استفاده می‌شود.

دو معماری معتبر برای Kamailio جلوی Asterisk

مدل ۱: Kamailio فقط Proxy/Load Balancer باشد

در این مدل REGISTER و INVITE به یکی از Asteriskها Forward می‌شوند و Registration اصلی روی همان Asterisk باقی می‌ماند.

مزیت: ساده‌تر.

مشکل: باید Sticky Routing داشته باشید تا REGISTER و درخواست‌های بعدی همان User تا حد ممکن به همان Backend بروند. اگر Node خراب شود، Registrationهای آن Node تا Re-register شدن Device از بین می‌روند.

برای Sticky Routing می‌توانید از Hash روی Username یا Call-ID استفاده کنید.

مدل ۲: Kamailio خودش Registrar باشد

این مدل برای Scale معمولاً تمیزتر است. Phoneها روی Kamailio Register می‌شوند و Contactها در usrloc قرار می‌گیرند. Asteriskها پشت Kamailio فقط Application Server هستند.

Phone REGISTER
      |
      v
   Kamailio
 registrar + usrloc
      |
      +---- INVITE ----> Asterisk Pool
      |
      <---- INVITE ----- Asterisk
      |
   lookup(location)
      |
      v
    Phone

مزیت این مدل این است که Registration State از Backendهای Asterisk جدا می‌شود.

وضعیت نسخه Kamailio در ۲۰۲۶

نسخه پایدار فعلی 6.1.5 است. این Release در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده و طبق اعلام رسمی، Configuration File و Database Schema شاخه 6.1 با Release قبلی سازگار مانده‌اند.

اگر سرور جدید دارید، Repository رسمی Kamailio برای Debian 12 و Debian 13 موجود است. در این مقاله مثال را با Debian 12 می‌نویسیم چون هنوز در بسیاری از سرورهای VoIP استفاده می‌شود.

مرحله ۱: نصب Kamailio 6.1 روی Debian 12

ابتدا کلید Repository رسمی:

wget -O- https://deb.kamailio.org/kamailiodebkey.gpg \
  | gpg --dearmor \
  | sudo tee /usr/share/keyrings/kamailio.gpg >/dev/null

Repository:

echo "deb [signed-by=/usr/share/keyrings/kamailio.gpg] http://deb.kamailio.org/kamailio61 bookworm main" \
  | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/kamailio.list

نصب:

apt update
apt install -y kamailio

نسخه را بررسی کنید:

kamailio -V

مرحله ۲: سه Asterisk را در Dispatcher تعریف کنید

Dispatcher برای Load Balancing ساخته شده و الگوریتم‌های Round Robin، Hash، Weight و Call Load دارد.

یک فایل ساده بسازید:

nano /etc/kamailio/dispatcher.list

نمونه:

1 sip:10.10.10.11:5060
1 sip:10.10.10.12:5060
1 sip:10.10.10.13:5060

هر سه Backend داخل Set شماره 1 هستند.

مرحله ۳: Dispatcher Module را Load کنید

در /etc/kamailio/kamailio.cfg:

loadmodule "tm.so"
loadmodule "sl.so"
loadmodule "rr.so"
loadmodule "dispatcher.so"

modparam("dispatcher", "list_file", "/etc/kamailio/dispatcher.list")
modparam("dispatcher", "ds_ping_interval", 10)
modparam("dispatcher", "ds_probing_method", "OPTIONS")
modparam("dispatcher", "ds_probing_mode", 1)

OPTIONS Probe کمک می‌کند Backend خراب از Pool خارج شود.

مرحله ۴: تماس را بین Asteriskها توزیع کنید

برای نمونه Round Robin:

route[TO_ASTERISK] {
    if (!ds_select_dst("1", "4")) {
        send_reply("503", "No PBX available");
        exit;
    }

    t_on_failure("RTF_DISPATCH");
    route(RELAY);
}

failure_route[RTF_DISPATCH] {
    if (t_is_canceled()) {
        exit;
    }

    if (ds_next_dst()) {
        t_on_failure("RTF_DISPATCH");
        t_relay();
        exit;
    }
}

در Dispatcher الگوریتم 4 Round Robin است. برای طراحی Sticky می‌توانید از Hash روی Call-ID، Request-URI یا Authorization Username استفاده کنید؛ برای تماس‌های هم‌زمان زیاد نیز الگوریتم Call Load وجود دارد.

Health Check؛ اگر یک Asterisk Down شد چه می‌شود؟

Load Balancer بدون Health Check کافی نیست. Kamailio می‌تواند با SIP OPTIONS سلامت Backendها را بررسی کند.

وضعیت Dispatcher را با RPC ببینید:

kamcmd dispatcher.list

در Production باید Failure Route را طوری طراحی کنید که اگر Transaction به Backend اول Fail شد، Destination بعدی امتحان شود.

REGISTER را Round Robin نکنید مگر معماری‌اش را فهمیده باشید

REGISTER با INVITE معمولی فرق دارد. اگر Phone هر بار روی Asterisk متفاوت Register شود، Contact State بین Backendها پراکنده می‌شود.

سه روش رایج:

برای بسیاری از Deploymentهای چند Asterisk، Registrar شدن Kamailio مدل قابل‌کنترل‌تری است.

نمونه Registrar ساده در Kamailio

ماژول‌ها:

loadmodule "usrloc.so"
loadmodule "registrar.so"

REGISTER:

if (is_method("REGISTER")) {
    if (!save("location")) {
        sl_reply_error();
    }
    exit;
}

تماس به User:

if (lookup("location")) {
    route(RELAY);
    exit;
}

برای Production باید Authentication، Database Persistence، NAT و Multi-domain را هم اضافه کنید.

NAT؛ Kamailio فقط Signaling را حل می‌کند

این یکی از اشتباه‌های رایج است: Kamailio NAT SIP را مدیریت می‌کند، اما خود RTP لزوماً از Kamailio عبور نمی‌کند.

برای SIP Contact و NAT Keepalive می‌توانید از nathelper استفاده کنید. این ماژول می‌تواند NAT Ping بفرستد تا Mapping کلاینت‌های UDP باز بماند.

اما اگر Media باید Anchor شود، معمولاً یک Media Proxy مثل RTPEngine کنار Kamailio قرار می‌گیرد.

Phone
  |
 SIP
  v
Kamailio
  |
  +---- SIP ----> Asterisk
  |
  +---- SDP Control ----> RTPEngine
                            |
                           RTP

چه زمانی RTPEngine لازم است؟

Kamailio 6.1 می‌تواند چند RTPEngine را داخل Set تعریف و بر اساس Weight بین آن‌ها Load Balance کند.

Topology Hiding؛ IP داخلی Asteriskها را لو ندهید

اگر Kamailio جلوی چند PBX است ولی Headerهای SIP، Route، Record-Route یا Via اطلاعات Backend را آشکار کنند، هدف Edge Security کامل نشده است.

ماژول topos برای مخفی‌کردن جزئیات Topology طراحی شده است و Headerهایی که اطلاعات مسیر داخلی را نشان می‌دهند از پیام خروجی پنهان می‌کند.

loadmodule "topos.so"

اگر Topology Hiding بخشی از معماری شماست، آن را همراه Record-Route، NAT و Media Path تست کنید؛ مخصوصاً وقتی تماس از Carrier وارد می‌شود و از Asterisk دوباره خارج می‌شود.

امنیت؛ Kamailio را به یک Port Forward ساده تبدیل نکنید

Edge SIP Server باید Filter داشته باشد. فقط اینکه UDP/5060 روی Kamailio باز باشد و همه چیز به Asterisk Forward شود امنیت ایجاد نمی‌کند.

چند لایه مهم:

Carrier را با ACL محدود کنید

اگر Provider IP ثابت دارد، به‌جای قبول SIP از کل اینترنت، فقط Range رسمی Provider را Trust کنید.

ماژول permissions Address-based ACL و Trusted Request را پشتیبانی می‌کند و ACLها می‌توانند در Database Load شوند.

Flood Detection با Pike

pike Request Rate هر Source IP را دنبال می‌کند و وقتی Rate از Threshold بالاتر رفت، Script شما تصمیم می‌گیرد چه کاری انجام دهد؛ Drop، Block یا Log.

loadmodule "pike.so"

modparam("pike", "sampling_time_unit", 2)
modparam("pike", "reqs_density_per_unit", 30)

این اعداد Example هستند، نه مقدار Production قطعی. Threshold باید با Traffic واقعی شما تنظیم شود.

Kamailio جای SBC را می‌گیرد؟

نه همیشه. Kamailio می‌تواند بخش مهمی از معماری SBC باشد، اما به‌تنهایی تمام وظایف SBC تجاری را انجام نمی‌دهد.

اگر به Media Anchoring، Transcoding، SRTP Interworking، Codec Policy یا Recording در Edge نیاز دارید، باید RTPEngine یا Media Layer جدا اضافه کنید.

اگر فقط Signaling Proxy، ACL، Load Balancing و Topology Hiding می‌خواهید، Kamailio می‌تواند بخش بزرگی از نیاز را پوشش دهد.

Topology پیشنهادی برای سه Asterisk

                    Internet
                       |
                 SIP 5060/5061
                       |
                       v
                +---------------+
                |   Kamailio    |
                | Proxy/Registrar|
                | Dispatcher    |
                +-------+-------+
                        |
          +-------------+-------------+
          |             |             |
          v             v             v
     +---------+   +---------+   +---------+
     |Asterisk1|   |Asterisk2|   |Asterisk3|
     +---------+   +---------+   +---------+
          \             |             /
           \            |            /
            +------ Shared Apps -----+

Optional Media Path:
Kamailio ---> RTPEngine Pool ---> Endpoints/Carriers

Backendهای Asterisk بهتر است Public Port مستقیم نداشته باشند و فقط از IPهای Kamailio/Management Network SIP بپذیرند.

Kamailio خودش Single Point of Failure نشود

اگر سه Asterisk دارید ولی فقط یک Kamailio جلوی آن‌هاست، هنوز یک Single Point of Failure دارید.

برای HA Edge معمولاً دو Kamailio استفاده می‌شود:

SIP Clients / Carrier
        |
   DNS SRV / VIP
      /     \
     v       v
 Kamailio1 Kamailio2
      \     /
       \   /
    Asterisk Pool

برای Registrar HA، Contact Database و usrloc Replication هم باید طراحی شود؛ فقط داشتن دو Process کافی نیست.

Load Balancing را چطور انتخاب کنیم؟

چطور صحت Routing را تست کنیم؟

Config را قبل از Restart بررسی کنید:

kamailio -c -f /etc/kamailio/kamailio.cfg

سرویس:

systemctl restart kamailio
systemctl status kamailio

Log:

journalctl -u kamailio -f

برای SIP Trace در Production بهتر است از HEP/Homer یا Capture کنترل‌شده استفاده کنید و Debug گسترده را دائمی روشن نگذارید.

چه چیزهایی را قبل از Production تست کنیم؟

اشتباه‌های رایج

پرسش‌های رایج

Kamailio چیست؟

Kamailio یک SIP Server متن‌باز و بسیار سبک است که برای Proxy، Registrar، Routing، Load Balancing و Security در شبکه‌های VoIP استفاده می‌شود.

نسخه فعلی Kamailio در اکتبر ۲۰۲۶ چیست؟

نسخه پایدار فعلی 6.1.5 است که در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شده است.

Kamailio جای Asterisk را می‌گیرد؟

خیر. Kamailio بیشتر Signaling و Routing را مدیریت می‌کند، در حالی که Asterisk معمولاً Dialplan، IVR، Queue، Recording و Media Application را اجرا می‌کند.

چطور چند Asterisk را Load Balance کنیم؟

ماژول dispatcher می‌تواند Backendها را با Round Robin، Weight، Hash یا Call Load انتخاب کند و با SIP OPTIONS سلامت Nodeها را بررسی کند.

بهتر است Phoneها روی Kamailio Register شوند یا Asterisk؟

هر دو ممکن است. برای Proxy-only باید Affinity و Failover Registration طراحی شود. در معماری Registrar، Kamailio REGISTER را ذخیره می‌کند و Asteriskها Application Server می‌شوند.

Kamailio NAT و RTP را هم حل می‌کند؟

Kamailio Signaling NAT را مدیریت می‌کند، اما برای Media Anchoring معمولاً RTPEngine یا Media Proxy دیگری لازم است.

Topology Hiding چیست؟

Topology Hiding اطلاعات Route و Backendهای داخلی را از SIP Messageهای خروجی مخفی می‌کند تا IP و ساختار داخلی شبکه کمتر آشکار شود.

Kamailio برای امنیت SIP چه ابزارهایی دارد؟

ACL با permissions، تشخیص Flood با pike، Sanity Check، Max-Forwards، TLS و Topology Hiding از ابزارهای مهم آن هستند.