Veeam Backup & Replication 13.1.1 آموزش نصب و بکاپ

Veeam Backup & Replication چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

Veeam Backup & Replication یک پلتفرم Data Protection و Disaster Recovery است. هدف اصلی آن این است که اگر یک ماشین مجازی، سرور، دیتابیس، فایل یا حتی بخشی از زیرساخت از دسترس خارج شد، بتوان داده و سرویس را با کمترین زمان ممکن بازیابی کرد.

برای مثال فرض کنید روی یک VMware Cluster چند ماشین مجازی شامل حسابداری، SQL Server، Active Directory، CRM و File Server دارید. خرابی Storage، حذف اشتباه VM، آلوده شدن سیستم به Ransomware یا خرابی Host می‌تواند سرویس‌های مجموعه را متوقف کند.

Veeam می‌تواند به‌صورت زمان‌بندی‌شده از این VMها Backup تهیه کند، نسخه‌ها را روی Repository دیگری ذخیره کند و هنگام وقوع مشکل امکان Restore کامل ماشین یا حتی بازیابی یک فایل را فراهم کند.

جدیدترین نسخه Veeam Backup & Replication در 2026

شاخه فعلی محصول Veeam Backup & Replication 13.1 است و Build جدید آن 13.1.1.18 نام دارد.

Veeam در نسخه 13.1 علاوه بر اصلاحات امنیتی و Performance، دامنه پشتیبانی از Hypervisorها را توسعه داده و پلتفرم‌هایی مانند XCP-ng، Citrix XenServer، Sangfor aSV و چند پلتفرم دیگر نیز به مجموعه گسترده‌تر Hypervisorهای قابل محافظت اضافه شده‌اند.

Build 13.1.1.18 همچنین تعدادی از مشکلات نسخه‌های ابتدایی 13.1 را رفع کرده است؛ از جمله مشکلات مربوط به Upgrade در برخی Veeam Software Applianceها، Object Storage Immutable Repository و بعضی سناریوهای Application-Aware Processing.

Veeam Backup & Replication از چه سیستم‌هایی Backup می‌گیرد؟

Veeam فقط برای VMware ساخته نشده است و نسخه‌های جدید دامنه بسیار گسترده‌تری از Workloadها را پشتیبانی می‌کنند.

معماری Veeam Backup & Replication چگونه است؟

برای درک Veeam بهتر است قبل از نصب با چند Component اصلی آشنا شوید.

Backup Server

Backup Server مغز اصلی زیرساخت Veeam است. Jobها، Schedule، Credentialها، Repositoryها، Proxyها و سایر Componentها از این نقطه مدیریت می‌شوند.

Backup Proxy

Proxy وظیفه پردازش و انتقال Data میان محیط Production و Backup Repository را برعهده دارد. در محیط‌های بزرگ، اضافه کردن Proxyهای بیشتر می‌تواند پردازش هم‌زمان Jobها را افزایش دهد.

Backup Repository

Repository محلی است که فایل‌های Backup در آن ذخیره می‌شوند. Repository می‌تواند Storage محلی، سرور جداگانه، Linux Hardened Repository، NAS یا Object Storage سازگار باشد.

Mount Server

در بسیاری از عملیات Restore، Veeam Backup را Mount می‌کند تا بتوان فایل، Application Item یا داده مورد نیاز را بدون Restore کامل ماشین استخراج کرد.

تفاوت Backup و Replication در Veeam چیست؟

Replication جای Backup را نمی‌گیرد. یک Replica آلوده یا خراب نیز ممکن است همان تغییرات خراب را دریافت کند. در معماری حرفه‌ای Backup، Backup Copy، Immutability و Replication هرکدام نقش متفاوتی دارند.

Instant Recovery چیست؟

یکی از قابلیت‌های مهم Veeam، Instant Recovery است. در Restore سنتی باید ابتدا کل VM از Repository به Storage اصلی منتقل شود و سپس روشن شود.

در Instant Recovery، Veeam می‌تواند ماشین را مستقیماً از Backup در دسترس قرار دهد تا سرویس سریع‌تر آنلاین شود و سپس Storage Migration در پس‌زمینه انجام شود.

این قابلیت در مواقعی که سرور مهمی مانند SQL، CRM یا Application Server از کار افتاده، می‌تواند زمان Downtime را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.

حداقل سیستم مورد نیاز Veeam Backup & Replication 13.1.1

نسخه 13.1.1 امکان اجرای Backup Server روی Windows یا Veeam Software Appliance لینوکسی را فراهم می‌کند.

سیستم‌عامل‌های Windows پشتیبانی‌شده

برای یک Backup Server عملیاتی بهتر است Windows Server را انتخاب کنید و از Desktop OS فقط برای محیط‌های آزمایشی یا سناریوهای خاص استفاده شود.

آیا Veeam Backup & Replication روی Linux نصب می‌شود؟

بله؛ از نسل 13 امکان استفاده از Backup Server رسمی لینوکسی وجود دارد. اما یک نکته مهم وجود دارد: Veeam Backup & Replication Server را نباید مانند یک Package عادی روی Ubuntu یا Debian نصب کنید.

Veeam برای این کار محصولی به نام Veeam Software Appliance ارائه می‌دهد که شامل سیستم‌عامل JeOS اختصاصی Veeam است و بر پایه Rocky Linux ساخته شده است.

این Appliance از طریق ISO، OVA و در برخی محیط‌ها Template مخصوص Deploy می‌شود.

آموزش نصب Veeam Backup & Replication 13.1.1 روی Windows Server

مرحله اول: آماده‌سازی Windows Server

Windows Server را Update کنید، IP ثابت برای سرور در نظر بگیرید و DNS و Hostname را قبل از نصب نهایی کنید.

برای مشاهده تنظیم IP:

ipconfig /all

در PowerShell می‌توانید مشخصات سیستم را بررسی کنید:

Get-ComputerInfo
Get-NetIPAddress -AddressFamily IPv4

مرحله دوم: دریافت ISO رسمی Veeam

آخرین ISO را از صفحه رسمی دانلود Veeam دریافت کنید. برای محیط Production بهتر است Hash فایل دانلودشده را نیز با Hash رسمی منتشرشده توسط Veeam مقایسه کنید.

مرحله سوم: Mount کردن ISO

در Windows روی فایل ISO کلیک راست کرده و Mount را بزنید. سپس فایل Setup.exe را اجرا کنید.

Veeam توصیه می‌کند نصب کامل را از Setup.exe یا Autorun اصلی ISO انجام دهید و فایل‌های Componentهای داخلی را جداگانه اجرا نکنید.

مرحله چهارم: انتخاب Install

در صفحه اولیه گزینه Install Veeam Backup & Replication را انتخاب کنید.

مرحله پنجم: License

License Agreement را مطالعه و قبول کنید. در صورت داشتن License فایل آن را معرفی کنید. نوع License و Edition تعیین می‌کند چه قابلیت‌هایی در اختیار شما قرار می‌گیرند.

مرحله ششم: نصب پیش‌نیازها

Setup وجود Componentهای مورد نیاز مانند .NET Runtime، PowerShell و سایر Runtimeها را بررسی کرده و در صورت نیاز نصب آن‌ها را پیشنهاد می‌دهد.

مرحله هفتم: انتخاب Service Account

می‌توانید از تنظیمات پیش‌فرض استفاده کنید یا Service Account مناسب محیط سازمانی را مشخص کنید. در زیرساخت Production بهتر است اصل Least Privilege رعایت شود.

مرحله هشتم: انتخاب Database

Veeam Backup & Replication 13 از PostgreSQL و Microsoft SQL Serverهای پشتیبانی‌شده برای Configuration Database استفاده می‌کند.

نسخه 13 Setup شامل PostgreSQL 17 است و برای نصب‌های عادی، PostgreSQL انتخاب مناسبی محسوب می‌شود.

مرحله نهم: مسیر Data و Ports

مسیرهای مورد استفاده و پورت‌های Service را بررسی کنید. اگر دلیل مشخصی ندارید، مقادیر پیش‌فرض را تغییر ندهید تا Troubleshooting آینده ساده‌تر باشد.

مرحله دهم: شروع نصب

Install را اجرا کنید. پس از پایان نصب، Veeam Backup & Replication Console نیز روی Backup Server ویندوزی نصب می‌شود.

آموزش نصب Veeam Backup & Replication روی Linux

در نسل 13 نصب لینوکسی با Veeam Software Appliance انجام می‌شود.

روش اول: نصب از ISO

آخرین Veeam Software Appliance ISO را از حساب Veeam دریافت کنید و آن را روی ماشین فیزیکی یا ماشین مجازی مورد نظر Mount کنید.

سیستم را از ISO Boot کنید و Veeam Backup & Replication را از منوی Boot انتخاب کنید.

Wizard نصب مراحل اصلی زیر را نمایش می‌دهد:

روش دوم: نصب Veeam Software Appliance با OVA روی VMware

برای VMware ساده‌ترین روش استفاده از OVA آماده است.

🔹 OVA جدید Veeam Software Appliance را دانلود کنید.

🔹 در vSphere گزینه Deploy OVF Template را اجرا کنید.

🔹 فایل OVA را انتخاب کنید.

🔹 Host، Datastore و Network را انتخاب کنید.

🔹 VM را روشن کنید.

🔹 Initial Configuration Wizard را تکمیل کنید.

Veeam برای OVA Deployment به VMware ESXi 7.0 U2 یا جدیدتر نیاز دارد.

مدیریت Veeam Appliance از ویندوز

حتی اگر Backup Server شما Linux-Based باشد، می‌توانید Veeam Console را روی یک Windows PC یا Windows Server جدا نصب کرده و از راه دور به Appliance متصل شوید.

همچنین در نسل جدید Web UI نیز برای مدیریت بسیاری از عملیات در دسترس است.

آیا Veeam Backup & Replication روی سرور مجازی نصب می‌شود؟

بله، در بسیاری از سناریوها Backup Server می‌تواند روی ماشین مجازی اجرا شود. نسخه Windows را می‌توان روی Windows Server VM نصب کرد و Linux-Based Backup Server نیز به شکل Veeam Software Appliance قابل Deploy است.

اما باید بین یک VPS مدیریتی و Backup Repository اصلی تفاوت قائل شد. برای محیط Production بزرگ، Repository به Storage سریع، ظرفیت زیاد و طراحی مناسب نیاز دارد و یک VPS کوچک برای نگهداری چندین ترابایت Backup مناسب نیست.

از طرف دیگر، اگر سرور شما در دیتاسنتر دیگری قرار دارد، می‌تواند برای برخی سناریوهای Off-site Backup، Backup Copy، Repository یا اجزای مدیریتی مورد بررسی قرار گیرد؛ به شرط اینکه معماری، پهنای باند، دسترسی Storage و الزامات امنیتی اجازه دهد.

آموزش ساخت اولین Backup Job در Veeam

مرحله 1: اضافه کردن Virtual Infrastructure

از بخش Backup Infrastructure یا Inventory، سرور مجازی‌سازی خود را اضافه کنید.

برای VMware معمولاً اطلاعات vCenter Server وارد می‌شود تا Hostها و VMهای زیرمجموعه آن قابل مشاهده شوند.

مرحله 2: ساخت Backup Repository

Repository مشخص می‌کند فایل‌های Backup در کجا ذخیره شوند.

Repository می‌تواند روی Windows، Linux Hardened Repository، NAS یا Object Storage قرار داشته باشد.

مرحله 3: ساخت Backup Job

از بخش Home گزینه Backup Job را انتخاب کنید و نوع Workload را مشخص کنید.

مرحله 4: انتخاب VMها

VMهایی را که باید محافظت شوند انتخاب کنید. بهتر است Jobها براساس SLA و نوع Application دسته‌بندی شوند، نه اینکه بدون طراحی همه ماشین‌ها در یک Job بسیار بزرگ قرار بگیرند.

مرحله 5: انتخاب Repository و Retention

Backup Repository و تعداد Restore Pointهایی که باید حفظ شوند را مشخص کنید.

مثلاً اگر Backup روزانه دارید و Retention روی 14 Restore Point قرار گیرد، تقریباً دو هفته نقطه بازیابی در اختیار خواهید داشت؛ البته رفتار دقیق به نوع Backup Chain و تنظیمات Job بستگی دارد.

مرحله 6: Application-Aware Processing

اگر VM شامل سرویس‌هایی مانند Microsoft SQL Server یا Active Directory است، Application-Aware Processing اهمیت زیادی دارد.

این قابلیت به Veeam کمک می‌کند Backup سازگارتر با Application ایجاد شود و در برخی سناریوها امکان بازیابی Granular نیز فراهم شود.

مرحله 7: Schedule

زمان اجرای Job را تعیین کنید. برای Serverهایی با Change Rate بالا ممکن است Backup چندبار در روز نیاز باشد، در حالی که برخی سیستم‌ها با Backup روزانه پوشش داده می‌شوند.

مرحله 8: اجرای اولین Backup

Finish را بزنید و Job را اجرا کنید. اولین Backup معمولاً حجم بیشتری منتقل می‌کند و Backupهای بعدی می‌توانند به شکل Incremental تنها Blockهای تغییرکرده را پردازش کنند.

بعد از Backup حتماً Restore را تست کنید

وجود فایل Backup به‌تنهایی به معنی داشتن Disaster Recovery واقعی نیست. Backup باید قابل Restore باشد.

روش‌های Restore در Veeam Backup & Replication

آموزش Replication ماشین مجازی با Veeam

برای ماشین‌های مجازی حیاتی می‌توانید علاوه بر Backup، Replica نیز در یک Host یا Site دیگر داشته باشید.

در Replication، Veeam یک نسخه VM قابل اجرا روی Target ایجاد می‌کند و در دفعات بعد فقط Blockهای تغییرکرده را منتقل می‌کند.

روند کلی:

🔹 Source Host را اضافه کنید.

🔹 Target Host یا DR Site را اضافه کنید.

🔹 Proxyهای مورد نیاز را آماده کنید.

🔹 Replication Job ایجاد کنید.

🔹 VM مقصد، Datastore و Network Mapping را مشخص کنید.

🔹 Retention مربوط به Restore Pointهای Replica را تعیین کنید.

🔹 Schedule را تنظیم کنید.

🔹 Failover و Failback را آزمایش کنید.

اگر RPO در حد ساعت کافی است، Replication معمولی می‌تواند مناسب باشد. در سناریوهایی که RPO در حد ثانیه نیاز است، باید CDP و الزامات آن بررسی شود.

Backup Copy Job چیست؟

Backup Copy Job برای ایجاد یک نسخه دوم از Backup در Location دیگری استفاده می‌شود.

برای مثال Repository اصلی می‌تواند داخل دیتاسنتر شرکت باشد و Backup Copy روی Storage دیگری در دیتاسنتر دوم قرار گیرد.

این ساختار در مقایسه با نگهداری تنها یک Backup روی همان Storage اصلی امنیت بسیار بیشتری در برابر خرابی سخت‌افزار یا Disaster ایجاد می‌کند.

استراتژی 3-2-1-1-0 برای Backup

برای طراحی بهتر Backup می‌توانید مدل 3-2-1-1-0 را در نظر بگیرید:

Immutable Backup و مقابله با باج‌افزار

یکی از خطرات مهم در حملات Ransomware این است که مهاجم پس از دسترسی به شبکه ابتدا Backupها را حذف یا رمزگذاری کند و سپس سرور Production را هدف قرار دهد.

به همین دلیل Repository نباید صرفاً یک Folder معمولی با دسترسی کامل Administrator باشد.

در Veeam می‌توان از معماری‌هایی مانند Linux Hardened Repository و Immutable Object Storage استفاده کرد تا Backup برای مدت مشخصی قابل حذف یا تغییر نباشد.

پورت‌های مهم Veeam Backup & Replication

Veeam تعداد زیادی Component دارد و پورت‌های مورد نیاز به نقش سرورها بستگی دارند. چند پورت مهم در نسل فعلی عبارت‌اند از:

Veeam روی Windows برای بسیاری از Componentهای نصب‌شده Ruleهای Firewall مورد نیاز را به‌صورت خودکار ایجاد می‌کند. اگر Firewall جانبی یا ACL شبکه دارید، باید مسیرهای لازم جداگانه Allow شوند.

تست ارتباط شبکه قبل از اضافه کردن سرور

در Windows می‌توانید با PowerShell دسترسی به پورت مورد نظر را بررسی کنید:

Test-NetConnection 192.0.2.10 -Port 443
Test-NetConnection 192.0.2.10 -Port 6162

این تست تنها Connectivity را بررسی می‌کند و جایگزین بررسی کامل Service و Credential نیست.

چطور فضای Backup Repository را محاسبه کنیم؟

فضای مورد نیاز فقط برابر حجم VM نیست. چند عامل روی Repository Sizing اثر دارند:

🔹 حجم کل Data

🔹 Change Rate روزانه

🔹 تعداد Restore Point

🔹 Compression

🔹 نوع Backup Chain

🔹 Active Full یا Synthetic Full

🔹 GFS Retention

🔹 Backup Copy

برای مثال داشتن 5TB VM به معنی کافی بودن یک Disk پنج ترابایتی نیست. Retention چند هفته‌ای، Full Backup و رشد آینده می‌تواند فضای مورد نیاز را چند برابر کند.

Veeam را روی VPS اجرا کنیم یا سرور اختصاصی؟

اگر هدف فقط اجرای Backup Server یا Console برای زیرساخت کوچک باشد، یک VPS قدرتمند می‌تواند قابل بررسی باشد.

اما اگر همان Server قرار است Repository چند ترابایتی، Proxy سنگین یا بخشی از DR Site باشد، سرور اختصاصی و Storage مستقل مزایای بیشتری دارد.

ارتقا به Veeam Backup & Replication 13.1.1

اگر از نسخه قدیمی استفاده می‌کنید، قبل از Upgrade حتماً Compatibility و Upgrade Path رسمی را بررسی کنید.

برای Upgrade مستقیم Windows-Based Veeam به 13.1 باید حداقل روی نسخه‌های پشتیبانی‌شده مسیر Upgrade باشید. در مستندات فعلی، Upgrade مستقیم به 13.1 از نسخه 12.3.1 Build 12.3.1.1139 یا جدیدتر پشتیبانی می‌شود.

از VBR 13.1 به بعد، Windows Backup Server از Veeam Updater برای دریافت و نصب Updateها استفاده می‌کند و Security Updateها نقش مهم‌تری در Update Policy دارند.

مشکلات رایج Veeam Backup & Replication

Backup Job بسیار کند است

Bottleneck را در Statistics Job بررسی کنید. مشکل می‌تواند Source، Proxy، Network یا Target Repository باشد. افزایش CPU Backup Server همیشه مشکل را حل نمی‌کند.

Repository فضای کافی ندارد

Retention، Full Backupها، GFS و Backup Chain را بررسی کنید. حذف دستی فایل‌های VBK/VIB از File System روش مناسبی برای آزاد کردن فضا نیست.

Veeam به ESXi یا vCenter متصل نمی‌شود

DNS، Route، Firewall، Credential و Certificate را بررسی کنید. همچنین Version Compatibility vSphere و Veeam را کنترل کنید.

Backup موفق است اما Restore تست نشده

این وضعیت یکی از خطرناک‌ترین حالت‌هاست. حداقل Restore فایل و یک Restore آزمایشی VM را دوره‌ای انجام دهید.

سرعت Backup روی WAN پایین است

Latency، Bandwidth، Packet Loss، Compression، تعداد Taskهای Concurrent و محل Proxy/Repository را بررسی کنید. در سناریوهای مناسب WAN Acceleration نیز قابل بررسی است.

سوالات متداول درباره Veeam Backup & Replication 13.1.1

جدیدترین نسخه Veeam Backup & Replication چیست؟

در زمان نگارش این مقاله، Veeam Backup & Replication 13.1.1 Build 13.1.1.18 جدیدترین Build رسمی شاخه VBR 13.1 است.

آیا Veeam Backup & Replication روی Linux نصب می‌شود؟

بله. نسل 13 دارای Veeam Software Appliance رسمی مبتنی بر Linux است. این نسخه به شکل ISO یا Appliance Deploy می‌شود و نصب آن مانند یک Package معمولی Ubuntu نیست.

آیا Veeam روی Windows Server 2025 نصب می‌شود؟

بله. Windows Server 2025 در فهرست فعلی سیستم‌عامل‌های پشتیبانی‌شده Backup Server نسخه 13.1.1 قرار دارد.

Veeam حداقل چقدر RAM نیاز دارد؟

برای Backup Server نسل فعلی حداقل 16GB RAM به‌علاوه حدود 500MB برای هر Job هم‌زمان در نظر گرفته شده است. محیط‌های بزرگ به منابع بیشتری نیاز دارند.

آیا Veeam از Proxmox Backup می‌گیرد؟

بله. Proxmox VE در نسل‌های فعلی Veeam از پلتفرم‌های تحت پشتیبانی Data Protection است و از Plug-In مخصوص آن استفاده می‌شود.

آیا Veeam فقط برای VMware است؟

خیر. Veeam علاوه بر VMware از Hyper-V، Proxmox، Nutanix AHV، Hypervisorهای دیگر، Windows و Linux فیزیکی و تعدادی از محیط‌های Cloud پشتیبانی می‌کند.

فرق Veeam Backup و Replication چیست؟

Backup نسخه فشرده‌ای از اطلاعات برای Retention و Restore ایجاد می‌کند، در حالی که Replication یک Replica آماده از VM را روی Host مقصد نگه می‌دارد تا Failover سریع‌تر انجام شود.

آیا Veeam را روی VPS می‌توان نصب کرد؟

از نظر فنی Backup Server می‌تواند روی ماشین مجازی اجرا شود، اما منابع، Network، Storage و نوع دسترسی VPS باید با نقش مورد نظر سازگار باشند. برای Repository بزرگ معمولاً Storage یا سرور اختصاصی مناسب‌تر است.

آیا Backup Veeam در برابر Ransomware امن است؟

امنیت به معماری Backup بستگی دارد. استفاده از Repository ایزوله، Immutability، Accountهای مجزا، MFA، Backup Copy و تست دوره‌ای Recovery می‌تواند مقاومت زیرساخت Backup را افزایش دهد.